Artykuł
Firma ma dodatnią EBITDA, a brakuje jej gotówki — skąd bierze się ta luka
To najczęstsza rozmowa, jaką prowadzę z właścicielami: „przecież mamy zysk, dlaczego nie ma na ZUS?”. Odpowiedź prawie zawsze mieści się w trzech pozycjach, których rachunek wyników nie pokazuje. Poniżej — jak przejść od EBITDA do gotówki, przykład liczbowy i lista rzeczy do sprawdzenia, zanim zabraknie na pensje.
Autor: Tomasz FordymackiOpublikowano:
Od EBITDA do gotówki — pięć kroków
| Krok | Co odejmujesz / dodajesz | Gdzie to znaleźć |
|---|---|---|
| 1. EBITDA | wynik operacyjny + amortyzacja | rachunek zysków i strat |
| 2. − przyrost kapitału obrotowego | (należności + zapasy − zobowiązania handlowe) dziś minus rok temu | bilans, dwa okresy |
| 3. − podatek dochodowy zapłacony | zaliczki faktycznie przelane, nie podatek księgowy | wyciągi / rachunek przepływów |
| 4. − nakłady inwestycyjne | maszyny, remonty, oprogramowanie, samochody — także w leasingu | rachunek przepływów, ewidencja środków trwałych |
| 5. − raty kapitałowe i odsetki, + nowe finansowanie, − dywidendy | wszystko, co idzie do banków, leasingodawców i właścicieli | harmonogramy, uchwały |
| = zmiana gotówki | musi zgadzać się z bilansem co do grosza — jeśli nie, coś pominięto | bilans: środki pieniężne |
Przykład: firma, która rośnie i traci gotówkę
Spółka wzorcowa z pokazu na tej stronie: przychody rosną z 24,1 do 31,6 mln zł, EBITDA 3,4 mln zł. Wygląda świetnie. Ale należności to 106 dni sprzedaży wobec 62 w sektorze — przy wzroście sprzedaży o 7,5 mln zł przyrost samych należności to około 2,2 mln zł; zapasy rosną o kolejne 0,6 mln zł; zobowiązania handlowe rosną tylko o 0,4 mln zł. Kapitał obrotowy zabiera 2,4 mln zł. Podatek 0,5 mln zł, nakłady 0,9 mln zł, raty 0,7 mln zł. Wynik: EBITDA 3,4 → zmiana gotówki −1,1 mln zł. Firma z „rekordowym rokiem” kończy go z mniejszą ilością pieniędzy niż zaczęła — i to nie jest anomalia, tylko arytmetyka wzrostu przy długim spływie należności.
Co sprawdzić w tym tygodniu
- Dni należności: należności ÷ przychód × 365. Powyżej terminów z faktur o więcej niż 15 dni — masz problem ze spływem, nie z wynikiem.
- Dni zapasu: zapas ÷ koszt własny × 365. Jeśli rośnie trzeci miesiąc z rzędu, zakupy wyprzedzają sprzedaż.
- Raty roczne (kapitał + odsetki + leasing) wobec EBITDA: powyżej 60–70 % nie ma miejsca na inwestycje ani na słabszy kwartał.
- Dywidendy i wypłaty właścicieli za ostatnie 12 miesięcy wobec zmiany gotówki — czasem to jest cała odpowiedź.
- Rachunek gotówki na 13 tygodni — jeśli którakolwiek z odpowiedzi wyżej była niepokojąca, to jest następny krok.
Najczęstsze pytania
Czy EBITDA jest w ogóle do czegoś potrzebna?
Tak — do porównań między firmami i do wyceny mnożnikowej, bo usuwa różnice w amortyzacji, finansowaniu i podatku. Do oceny płynności jest bezużyteczna, i to jest cały problem: ta sama liczba służy do dwóch rzeczy, z których tylko jedna ma sens.
Ile kapitału obrotowego jest „normalne”?
Zależy od branży: w usługach projektowych 60–100 dni sprzedaży, w handlu 30–60, w produkcji na zamówienie może być ujemny (zaliczki). Ważniejszy od poziomu jest trend i porównanie z terminami umownymi — dni należności wyższe niż terminy z faktur to opóźnienia, nie model biznesu.
Skąd wziąć rachunek przepływów, jeśli firma go nie sporządza?
Jednostki małe nie muszą — wtedy liczy się go samemu z dwóch bilansów i rachunku wyników, metodą pośrednią, dokładnie tak jak w tabeli wyżej. Zajmuje godzinę, jeśli księgi są uzgodnione; jeśli wynik nie zgadza się ze zmianą gotówki w bilansie, to sam w sobie jest ustaleniem.
Porozmawiajmy o Twojej sytuacji
Napisz kilka zdań o firmie i problemie. Odpowiadam w ciągu dwóch dni roboczych, a pierwsza rozmowa nic nie kosztuje.
Napisz do mnie